آیا کتاب «قانون» مرحوم ابن سینا را دیده اید؟ کتاب «وسایل الشیعه» ی مرحوم شیخ حر عاملی را چه؟ قانون مشهورترین کتاب طبی در تاریخ اسلام است که حتی بر الحاوی زکریای رازی ترجیح دارد و وسایل الشیعه یکی از مفصل ترین کتاب های حدیثی شیعه است.

وی تمام کتاب قانون را با آن اصطلاحات و الفاظ وحشی در حفظ داشت. وسایل الشیعه را با تمام مستندات و سندهایش و حتی با حفظ موارد عطف واو و فاء و نسخه بدل ها از بر بود. در فقه و اصول اعجوبه ای بود و در ریاضی و طب و کلام مهارت بسیار داشت. در علم رجال یگانه ی روزگار خویش به شمار می رفت و در تاریخ و ادب هم از علمای بارز زمان خویش محسوب می شد. از لحاظ حافظه هیچ کس را در روزگارش مانند وی نمی دانند. به علاوه بسیار زاهد و قانع و عفیف النفس بود. کرامات زیادی نیز از او نقل شده است. سال وفات وی 1270ق است....

علامه ی کبیر مرحوم شیخ محسن خَنفَر نجفی در اواخر قرن دوازدهم هجری متولد شد. در سنین جوانی به نجف هجرت نمود و درس بزرگانی همچون شیخ جعفر کاشف الغطاء و فرزندش شیخ موسی را دریافت و خود از علمای بزرگ زمانه شد. در 1243 ق که شیخ موسی درگذشت وی در ردیف بزرگانی چون علامه شیخ حسن کاشف الغطاء صاحب انوار الفقاهه، علامه شیخ جواد ملاکتاب کرمانشاهی صاحب حاشیه الروضه و علامه شیخ محمد حسن نجفی صاحب جواهر الکلام به عنوان مرجع تقلید مطرح گشت.

شیخ محسن سال ها به تدریس علوم دینی پرداخت و شاگردان بسیاری تربیت نمود از جمله:


1- شیخ محمد طه نجف (1241- 1323 ق)
2- ملا علی خلیلی تهرانی( 1227-1297ق)
3- میرزا حسین خلیلی تهرانی( 1230-1326ق) از رهبران اصلی مشروطیت.
4- سید محمد هندی (1242- 1323 ق) تحریرات( تقریرات درس شیخ محسن)
5- سید علی هندی(برادر سید محمد)
6- سید هاشم هندی( پدر سید علی و سید محمد)
7- سید ابوطالب قائنی (متوفی 1293 ق) صاحب ینابیع الولایه.
8- شیخ احمد مشهدی (متوفای 1309 ق)
9- محمد لائذ نجفی(1245- 1326 ق)
10- عبدالرضا طفیلی (متوفای 1305 ق)
11- شیخ محسن علیوی (متوفای 1286 ق)
12- میرزا محمد تنکابنی (متوفای 1302ق) صاحب قصص العلماء.
13- سید محمد کاظمینی (متوفای 1303 ق)
14- میرزا عباس موسوی گلپایگانی
15- و...


شیخ محسن خنفر در عرصه ی نگارش نیز فعال بود و مقاصد النجاه (رساله ی عملیه اش به زبان فارسی)، کشف العقائد فی العبادات، شرح قسم معاملات از کتاب قواعد الاحکام علامه حلی، کتابی در رد بر اخباری ها و کتابی در اصول فقه و روش استنباط از جمله تالیفات وی هستند. از دروس ایشان تقریراتی نیز توسط شاگردانش نوشته شده است.

.


روزی از روزها صاحب جواهر به شیخ محسن خنفر گفت: "به نظر شما تمام اختیارات و وظایفی که برای امام معصوم(علیه‌السلام) ثابت است برای فقیه نیز وجود دارد؟" شیخ محسن فرمود: بله. اینگونه است. صاحب جواهر رو به اطرافیان نمود و گفت: مردم شاهد باشید که من(به عنوان ولی فقیه و مرجع تقلید) همسر شیخ محسن را طلاق دادم [یعنی طبق مبنای خودت، باید حکم من نافذ باشد. چون همانگونه که امام معصوم این حق را دارد، من هم که فقیه هستم طبق رأی تو باید بتوانم اینگونه کاری هم بکنم]. شیخ محسن تبسمی نمود و با آرامش تمام فرمود: شیخنا ثبّت العرش ثم انقش. یعنی ای شیخ ما! اول پایه را ثابت کن سپس به نقاشی بپرداز. یعنی اینکه اول اثبات کن تو دارای شیراط همان ولایت عامه هستی بعد من حرف تو را قبول می کنم و می پذیرم که زنم به واسطه ی حکم تو از من جدا شود.