احتیاط درباره ی لیالی قدر...
مست آمدم امشب که سر راه بگیرم
یک بوسه به زور از لب آن مـــاه بگیرم

الآن ساعت یک شب است.نیم ساعت قبل چند دقیقه ای به قرص ماه نگاه کرده و با او البته کمی هم حرف زدم.یکی از کارهای چند شب اخیر بنده این کار ابلهانه؟ یا عاقلانه؟ بوده است.قیافه و ظاهر امشب قرص قمر- که تمام بود- به ماه شب سیزده نمی خورد.بیشتر به ماه شب 14 و حتی ذره ای به ماه شب 15 می مانست.امسال در تقویم ها و سررسید ها دوشنبه دهم مرداد و اول آگوست را روز اول ماه رمضان نوشته بودند، ولی چون ماه در شب دوشنبه دیده نشد، ماه شعبان سی روزه شد و سه شنبه یازدهم مرداد، اول ماه مبارک رمضان شد.
طبق این تغییر شب های قدر هم یک شب جلوتر رفت.اما اینکه عید فطر هم یک روز جلو تر رفت یا نه؟باید ماند و دید.اما با توجه به قرص ماه امشب و شبهای قبل، چه بسا دوشنبه اول ماه بوده باشد و به قول عزیزی که می گفت :یک سال ما شب های غیر قدر تا صبح بیدار بودیم و بر سر خود زدیم و اشکیدیم و نمازیدیم و دعاییدیم و ....! ولی شبهای قدر را تخت خوابیدیم و خسبیدیم.
میرزا جواد ملکی می فرمود: ماه رمضان و شبهای قدر بسیار مهم است و برای درک تاریخ دقیق آن، به بحث ماه و هلال و استهلال حتی در ماه های دیگر سال هم اهمیت بدهید.چون گاهی وقتی ماه رمضان تمام می شود اول ماه را می فهمیم.
مقصود اینکه در صورت به هم خوردن شب های قدر، چه بسا شب های قدر را خوب قدر ندانیم و شبهای غیر قدر را احیا بداریم.راه حل نیفتادن در این چاه چیست؟ ابتدای طلبگی استادی داشتیم اهل دل، می فرمود: شبهای قدرتان یک هفته باشد.یعنی یک روز قبل از شب نوزدهم تا یک شب بعد از شب 23 را احیا بدارید و اعمال شب قدر را انجام دهید.اگر قدر شب قدر را بدانید هیچ وقت یک هفته احیا برایتان سخت نخواهد بود.برخی علمای سلف تمام ماه رمضان و برخی از آنها حتی تمام سال را احیا می داشتند تا شب قدر را درک کنند و شب قدر که بالاخره از شبهای کل سال خارج نیست.
پیشنهاد این جانب:
وقتی انسان مقلد باشد و به فتوای مرجعش روزه بگیرد و روزه نگیرد، شب قدر هم طبق فتوای مجتهدش در ابتدای ماه معلوم می شود.لذا این چه حرفی است که 7 شب را احیا بدارید؟ آن هم این احیای طویل الذیل با برنامه های متعدد.در ضمن خداوند نزد ظن بنده ی خود است.همین که شبهایی را به نیت قدر، قدر بدانی و تقدیر کنی خداوند همان شب ها را-حتی اگر شب های قدر نباشند-برایت قدر حساب می کند و من احب حجراً حشره الله معه!!!
اما واقعیتش این است که اعمال و اوراد و اذکار شب های قدر دو گونه است.برخی از آنها دارای اثر استقلالی است و در هر زمان بخوانی اثر خود را خواهد داشت و برخی دارای اثر تبعی است. اعمال و اوراد تبعی، اثرشان تابع زمان و مکان خاصی است که در غیر آن ازمنه و امکنه آن اثر خاص را ندارند.با این معیار، حتی اگر خداوند را هم نزد ظن بنده ی مومن بدانیم، ولی قائل شدن به انتقال اثر اعمال و اذکار تبعی به غیر مواضع خودش سخت است.با این حساب اگر ما شبهای قدر را اشتباها احیا بداریم لاجرم فواید و آثار اصلی اعمال و اذکاری را که دارای اثر تبعی بوده اند از دست داده ایم.فقط آثار اعمال و اوارد و اذکاری که دارای اثر استقلالی بوده اند را کسب کرده ایم.این یعنی خسارتی بس زیاد.
لذا نظر بنده این است که همان پیشنهاد استادمان را گوش کنیم و 7 شب را احیا بداریم.اما احیایمان از غروب افتاب تا سحر نباشد.اصلا چه کسی گفته احیا باید 6-5 ساعت طول بکشد.این احیاهای ما اغلب پدر صاحب بچه را در می اورد.کمیّت در برخی موارد فقط مهم است.مهم کیفیت است.به قول حاجی فاطمی نیای عزیز: احیای یک ساعته هم خودش احیا است.
یک ساعت احیای با کیفیت به یک شب احیای کم کیفیت می ارزد.در احیای شب های قدر نه باید کاملا خود را وقف جمع کرد و نه کلا از تجمعات برید.برکت الهی بر جمع نازل می شود لذا خوب است حتما و حتما مقداری از احیای شبهای قدر را با جماعت انجام دهیم.مقداری هم برای خود خلوت کنیم.مثلا یک احیای دو و یا سه ساعته به نظر من خیلی خوب است.نصفش جمعی و نصفش فردی.
در شبهای قدر-تقویمی- اینگونه باشد.اما در 4 شب دیگر- قبل و بعد و میان شبهای قدر- لااقل قسمت احیای فردی را از دست ندهیم و مقداری از اعمال و اوراد شبهای قدر را انجام دهیم.بخصوص امسال اگر ماه مبارک 29 روزه بشود با توجه به حدیثی که- به گمانم در خصال شیخ صدوق(ره) دیده ام-که ماه های رمضان هیچ وقت از 30 روز کمتر نیست.یعنی همیشه سی روزی است و با توجه به وضع قرص قمر امشب، چه بسا شبهای قدر واقعی را از دست بدهیم.اما اگر 7 شب را قدر بدانیم هم فال است و هم تماشا.هم...
اما اینکه بهترین اعمال شب قدر چیست؟ بحث علمی یا دعا یا نماز یا خواندن قرآن یا.....؟ شاید بعدا درباره اش چیزکی بنویسم.
راستی در حدیثی-که نمی دانم در کجا بود- دیده ام که نزدیکی های ظهور امام زمان-عجل الله فرجه الشریف- ماه رمضان قاطی پاطی می شود.اول و اخرش.
هر چند در چند سال اخیر همینگونه بوده ولی ان شاء الله این به هم ریختگی های ماه ها و سال ها با آمدن صاحب ماه ها و سال ها برطرف شود....و اجمع اللهم به الاهواء المختلفه....
آقا -حفظه الله- :« قدر لیله القدر را باید دانست.ساعات آن را باید مغتنم شمرد و کاری کرد که ان شاء الله قلم  تقدیر الهی در شب های قدر برای کشور عزیز و آحاد ملت ما تقدیری آچنان که شایسته ی مردم مومن و عزیز ماست،رقم بزند»[ نماز جمعه تهران-23/8/82]
راستی علمای اخلاق فرموده اند که "یوم القدر" را فراموش نکنید.روز پس از هر شب قدر را یوم القدر می گویند و آثار شب قدر را دارد...