یا دهر اف لک...
یک استادی داشتیم می گفت: "اگر چه فهم و درک راستین مقام ائمه ی اطهار غیر ممکن است، ولی هر مقدار در راه درک این مسئله تلاش کنیم به آن حضرات نزدیک تر شده و مَحرم تر می شویم." و می فرمود: " یکی از راه های درک برخی مراتب مقامات ائمه(ع)، مطالعه و تفکر در احوال شاگردان ائمه است."
اگر به من بگویند در بین یاران حضرت علی(ع) ده نفر برتر را نام ببر، به یقین در کنار مقداد، سلمان، ابوذر، عمار، حذیفه بن یمان و مالک اشتر، نام صَعصَعه بن صوحان ربیعی را می برم. صعصعه سه برادر داشت و از قبیله ی ربیعه بود. فصاحت و بلاغت او و برخی اقوامش زبانزد مردم بود و حضرت علی-ع- درباره ی فصاحت صعصعه- چنانکه در نهج البلاغه آمده- خطیب شحشح فرموده و واقعا قدرت خطابه و فصاحت بیان وی چه اندازه بود که حضرت علی که خدای خطابه و بلاغت است وی را اینگونه ستوده است؟
صعصعه در زمان خلفای جور به دفاع از مکتب حق می پرداخت و به عنوان نمونه بارها عثمان را سرکار می گذاشت و سخنرانی های او در منبر غصبی اش را به سخره می گرفت و به وی می گفت توی منحرف، امت را به انحراف کشیده ای. صعصعه از لحاظ معرفت دینی و علم سرشار نیز دارای معروفیت است و در حدیث آمده که: هیچ یک از همراهان علی(ع)حق آن حضرت را نشناخت، مگر صعصعه و یاران صعصعه. وی در جنگ جمل پس از شهادت دو تن از برادرانش پرچمدار و در جنگ صفین نماینده ی حضرت علی به سوی معاویه ی بی دین پس از بستن آب توسط او بود. چنانکه در جنگ نهروان نیز فرستاده ی مولا علی به سوی ناکثین ناکس بود و به انها می گفت: کجا می روید و از چه کسی روی برمی گردانید؟ «عن القمر الباهر؟ و السراج الزاهر؟ و صراط الله المستقیم؟»
صعصعه بسیار مورد احترام حضرت علی بود و در یک زمان که مریض بود حضرت علی(ع) برای عیادتش به منزل او رفت. او با دیدن حضرت بسیار خوشحال شد وحضرت نیز بدو محبت فراوان نمود و موقع خداحافظی فرمود: ای صعصعه! این دیدار تکلیف من بود.
و این خیلی حرف است. حضرت علی که عالم هستی دایر مدار وجود مبارکشان است به صعصعه می فرماید من از روی تکلیف به عیادت تو آمده ام. حضرت وی را "کثیر المعونه و قلیل المؤونه" می خواند. این هم الگوی خوبی برای ما مسلمانان است که پرکار و کم خرج باشیم. احادیث ارزشمندی توسط صعصعه نقل شده است از مسائلی پیرامون ظهور امام عصر(ع)، تا قضیه ی پرسش از حضرت علی-ع- که ای امیرالمومنین شما مقامتان برتر است یا انبیای الهی؟ و جواب حضرت که من به فضل الهی از همه ی پیغمبران خدا- جز نبی خاتم- برتر هستم. حدیث جذاب و مفصلی است و واقعا خواندن دارد. چه اینکه شیعه معتقد است حضرت علی و یازده فرزند مکرم ایشان از همه ی انبیای الهی، غیر از حضرت ختم رسل، برتر هستند. این سوال در زمان بستری بودن حضرت علی انجام شده و شیوه ی وارد شدن صعصعه به منزل مولی و عدم حرکت پاهایش برای دور شدن از منزل حضرت، واقعا حدیث عاشقی را در خاطر می آورد.
صعصعه بسیار حاضر جواب بود و بارها معاویه ی زندیق و بت فروش را با جواب های صریح و تند خود خجل و رسوا می ساخت. معاویه هم او را عاقبت تبعید کرد و...در حدود سال ۶۰ قمری رحلت نمود و قاعدتا کربلای حسینی را درک نکرد. برخی می گویند محل دفن وی در کوفه است ولی گویا در بحرین یا جای دیگری باشد. مسجد صعصعه که در کنار مسجد سهله و مسجد زید بن صوحان است مسجد مقدسی است و آداب خاص خود را دارد.
اما یکی از اصلی ترین حوادث زندگی صعصعه، شرکت وی در تشییع جنازه ی مظلومانه ی حضرت علی(ع) بود.او در دل شب تاریکی همچون امشب به همراه حضرت امام حسن مجتبی(ع) و عده ای معدود دیگر جنازه ی مطهر حضرت علی را در نجف- که آن وقت بیابان بود- دفن نمودند. پس از دفن شیر خدا در دل خاک، صعصعه نزدیک قبر مبارک آمد. یک دستش را بر قلب خود گذارد و با دست دیگر مشتی خاک برداشته و از درد فراق حضرت ابوتراب، خاک را بر سر ریخت و...